Cô Vít .. hồi 10 Trăm hoa đua nở.. kiếm bạc cắc.

on

                            Lý sự Cùn

Chuyện dài.. Nhân dân tự vệ , hồi nâm bờ ten..

   Lý Toét kể chuyện Nàng Cô vít đi Mỹ viện, bà Lý chê quá, mắng cho một trận.. Già mà không nên nết, viết tào lao. Bài này xin bàn chuyện ‘kinh tế’ về vaccins may ra kiếm chút cháo..

Tin báo chí :

  • Jerusalem Post (March 22, 2021) loan tin Công ty Oramed Pharmaceuticals Inc đã hợp tác với Premas Biotech để chế tạo loại thuốc vaccin chống Covid-19 dạng thuốc viên.. uống một viên là nàng Cô vít.. ‘Xatara’. Vaccin đang qua giai đoạn thử (Trial I) và đầy triển vọng..Cụ nào có tiền dư (hay là dùng 1400 đô do Ông Biden phát) mua chơi sì tốc hãng này, biết đâu trúng số như..Moderna?

23 đô một cổ phiếu ngày 22 tháng 12, 2020.. hôm nay 136 đô (23 tháng 3, 2021)

  • Pharmacy Today (March 22, 2021) : Ông AstraZeneca, tỉnh bơ trước các vụ nghẽn mạch, nhất định phán : Vaccin AZ hiệu lực 79% khi thử tại Mỹ và 100% chích xong không sợ vào nhà thương dù có bị covid-19 ‘thăm’ (?), nộp đơn xin FDA cho phép xài tại Mỹ (FDA mà OK thì có cơ hội .. bán cho Chính phủ US 300 triệu liều như đã đặt hàng.. trước khi thuốc thử xong (Mỹ mua làm gì.. không ai biết !)

   Lý Toét, lơ tơ mơ, vuốt râu nghĩ chuyện “Trăm hoa đua nở” vội giở xem thư về ‘lít’ các loại vaccins chống Cô vít.. thấy ngộ, kể lại cùng quý vị (vẫn phải nhờ Bác Xã Xệ rành tiếng Tây dịch và giảng cho nghe..rồi viết lại, và không bảo đảm trúng 100% )

  • Hoa vaccins đất Mỹ :

   Mỹ là đất lành, chim đậu : hoa vaccin nở rộ, chỉ cần có ‘ý kiến’ lạ là có bạc tỷ đô ứng trước.. trước xài chơi thoải mái

  • Sao đang lên :

– Vaccin Novavax ;

Thuốc chủng NVX-CoV2373 (SARS-CoV-2 rS) của hãng Novavax (tại Gaithersburg, Maryland) đang trên đường sắp được FDA chuẩn thuận (dự kiến trong thời gian cuối tháng 4 và đầu tháng 5). Đây sẽ là vaccin chống covid-19 thứ tư tại Mỹ (sau Pfizer, Moderna và J&J ; vì vaccin AZ .. chưa được FDA.. ô kê).

The trial will evaluate the safety and efficacy of the Novavax’ NVX-CoV2373 vaccine candidate in approximately 10,000 UK participants.

   Novavax thuộc loại vaccin  riêng được xếp trong nhóm “protein sub-unit base” có chứa một adjuvant (giữ bản quyền riêng)  Matrix-M. Vaccin Novavax có một cơ chế hoạt động khác hẳn 3 loại vaccin đang có trên thị trường .

  Trong khi ba loại trước dùng cách ‘lừa’ (tricking) tế bào cơ thể chế tạo ra phần protein của virus và sau đó mới khởi kích hệ miễn nhiễm thì Novavax làm bằng các protein của virus gắn vào một xe chở và kích ứng trực tiếp hệ miễn nhiễm (cách giải thích của BS GS Y khoa Paul Hunter).

   Vaccin này đã được mô tả như thuộc cả hai loại ‘subunit’ và ‘virus-like particle” nhưng Công ty Novavax thích đặt là ‘recombinant nanoparticle vaccine”.

  Vaccin được bào chế bằng cách tạo ra một baculovirus ‘đã bị chuyển hóa và điều khiển=engineered’ để chứa một gen trong protein-gai covid-19 đã bị biến đổi. Baculovirus này sau đó cho gây nhiễm một môi trường nuôi các tế bào bướm đêm hay ngài=moth Sf9, để tạo ra các protein-gai (các protein-gai này nằm ngoài bề mặt tế bào), được thu nhặt rồi tập hợp lại thành một nanoparticle dạng lỏng tổng hợp (liquid synthetic) : mỗi nanoparticle mang đến 14 spike-protein.

   Công thức vaccin còn chứa thêm 1 hợp chất bổ trợ=adjuvant gốc từ saponin , đặt tên là Matrix M, có nhiệm vụ  giúp tăng cường thêm các đáp ứng miễn nhiễm , mạnh thêm và kéo dài hơn. Matrix M gồm 40 nanoparticles gốc saponin trích từ vỏ cây Molina Quillaja, pha trộn thêm cholesterol và phospholipid..

   Điểm quan trọng nữa là ‘đơn vị phụ=subunit của protein lại tương đối dễ chế tạo và có thể chế tạo các viện bào chế khác với các nơi đang tập trung để chế mRNA (như kiểu Moderna, Pfizer) hay tạo Anedovirus (như vaccin J&J)

    Các kết quả thử nghiệm cho thấy vaccin Novavax có tỷ lệ công hiệu đến 95% chống virus nguyên thủy và đến 89.3% chống các ‘variant’, kể cả  P.1 (Brazil). Vaccin Novavax có thể tồn trữ ở 2-8 độ C và ở dạng dung dịch sẵn sàng để chích..

   Trong các giai đoạn thử nghiệm : Novavax được Warp Speed tài trợ 1.6 tỷ đô và CEPI (Coalition for Epidemic Preparedness Innovations) đóng góp 388 triệu.

   Ngoài Chính phủ Mỹ (đặt 300 triệu liều), Canada (2 tháng 2-2021) đã ký hợp đồng đặt vài triệu liều vaccin với Công ty Novavax và dự trù sẽ sản xuất thuốc tại Canada. Thụy Sĩ đặt 6 triệu liều (3 tháng 2) .

NVX-CoV2373 vaccine protects cynomolgus macaque upper and lower airways against SARS-CoV-2 challenge.

  • Sao.. tắt:

– Vaccin Merck

   Vaccin này là hy vọng ‘lớn nhất’ của Chính phủ Mỹ để có thuốc chủng ra đời nhanh nhất và giúp ‘dập tắt’  sớm đại dịch vì Merck là Công ty chế tạo vaccins hàng đầu của Hoa Kỳ có sự cộng tác của những nhà nghiên cứu cũng.. hàng đầu thế giới :

   Dự án chế tạo vaccin do sự cộng tác giữa các công ty Merck và IAVI (International Aids Vaccine Initiative)

   Vaccin nghiên cứu thuộc loại : Replication-competent recombinant vesicular stomatitis virus  (VSVAG)(1) , có tên V590. Các giai đoạn thử nghiệm dùng Tế bào khỉ (Vero monkey cells) và sau đó cũng dùng Vero monkey cells qua phương pháp rVSV Ervebo, (nhưng các nghiên cứu dựa theo các phương thức dùng chế tạo vaccin chống Ebola của Merck và rVSV chống siêu vi Lhasa của IAVA lại không có kết quả với Covid-19)

   Chính phủ Mỹ tài trợ cho dự án 38,033,570 đô (Warp Speed ghi rõ số lẻ..Sau khi đang qua Phase 1, Merck rút lui ngày 25 tháng Giêng 2021 vì hai “tiền-vaccin” V590 và V591 không đáp ứng tiêu chuẩn tạo kháng thể chống Covid-19. Tuy nhiên, nhờ TT Biden nên Merck trúng lô an ủi : các thiết bị bào chế được dùng để chuyển sang thuốc chủng J&J do sự vận động riêng của Chính phủ Biden..

Vaccin Institut Pasteur (Pháp) -Themis Bioscience (thuộc Merck)

   Vaccin này thuộc loại “Replication-competent recombinant measles virus’ (2) TMV-083. Vaccin khi còn nghiên cứu chung được Merck đạt tên là V 591 (xem trên). CEPI chỉ tài trợ khoảng 4.9 triệu đô. ĐH Pittsburgh cũng góp phần nghiên cứu.

 Việc Institut Pasteur bỏ cuộc gây thất vọng lớn cho Pháp. Ông Macron kêu là “Nước của Pasteur là không làm.. nổi vaccin”. Pháp bị.. mất chất xám vào tay Mỹ (Ông nhắc việc Stephane Bancel, công dân Pháp đang điều khiển.. Moderna)

  • Sao.. đủ vốn, có lời. : Pfizer và Moderna

The Guardian (6 tháng 3-2021) cho các con số :

  • Pfizer/BioNTech vaccine dự trù sẽ kiếm 15 đến 30 tỷ đô năm 2021 Mỹ đặt 780 triệu mũi
  • Moderna sẽ thu 18 đến 20 tỷ đô / 2021
  • J&J chậm hơn, hy vọng kiếm 10 tỷ /2021 (Anh đặt hàng nhiều nhất.. 50 triệu liều

Mỹ mua thêm, bỏ vào kho.. 100 triệu liều (trả 10 đô một mũi)

  • Sao ..”le lói’

Nhóm này có khá nhiều con.. Vịt đẹt ! có con vẫn còn tiếp tục .. chạy đua chưa bỏ cuộc

Vaccin Sanofi (Pháp)và GSK

Vaccin phối hợp Pháp-Mỹ này.. không may mắn (!), được xếp vào loại Protein vaccine -Baculovirus expression có thêm Adjuvant A 303 (kiểu của vaccin Novavax). Vaccin gặp trục trặc vào giai đoạn 1/2 khi công thức ban đầu không đủ mạnh để kích khởi hoạt động miễn nhiễm. Việc ngưng trệ 2 tháng làm vaccin .. thua các vaccins đã chạy vượt nhanh hơn. Tuy tìm ra công thức mới nhưng bị xem như trễ tàu và chỉ có hy vọng sản xuất được vaccin vào cuối năm 2021 (!) Warp Speed đã dự trù tài trợ đến 2 tỷ đô cho các Công ty này.. Cùng với Institut Pasteur, Sanofi làm dân Pháp quê và ..thất vọng !)

Các con vịt.. chưa chịu thua (tuy chẳng còn hy vọng !) ;

  • Kentucky BioProcessing Inc ( do British-American Tobacco làm chủ)

có loại ‘protein vaccine KPB-201 dùng plant-expressed RBD, từ lá cây thuốc lá

  • Vaxart (San Francisco) : Vaccin này độc đáo vì.. dùng dạng uống (?).thuộc nhóm Replication-deficient Adenovirus vector, VXA-CoV2-1 có thêm adjuvant loại dsRNA. Các thử nghiệm ở giai đoạn 1, không mấy phấn khởi ! (lackluster)

Vịt chậm nhưng còn ..hy vọng :

Nhóm này có .. hai loại Vaccin cũng còn chút hy vọng trong cuộc đua..

  • Arcturus Therapeutics (San Diego) có loại vaccin được xếp vào hạng ‘độc đáo’

có tên : mRNA vaccine, self-transcribing, replicating LUNAR-CoV19 (ARCT-021)

do phản ứng in-vitro transcription với T7 RNA polymerase từ plasmid STARR

(bản quyền riêng của Công Ty này), đang trong giai đoạn Trial II

  • Inovio Pharmaceuticals có loại vaccin cũng ‘độc đáo’ : DNA vaccine INO-4800 dùng DNA tổng hợp ‘in vitro’, đặt vào một plasmid-vector ; đang vào giai đoạn Trial III, được CEPI tài trợ 22.5 triệu đô.
  • Hoa vaccins.. Nga- Tàu :

   Nga và Tàu là hai nước ‘tuyệt vời’ Dân không cần biết thưởng thức Hoa vaccins (?) Có loại nào.. dùng loại đó không thắc mắc.. lộn xộn và phản đối có Công An lo..

https://bienxua.wordpress.com/2021/03/12/chuyen-co-vit-hoi-5-nga-thang-diem-my

  • Tàu thì quả là ‘Trăm hoa đua nở” làm chơi cho.. vui, nặng phần trình diễn. Sinovac đã do Nhà nước quyết định cho chích cả chục triệu mũi khỏi thử nghiệm

Tàu hiện có đến.. 7 loại vaccins đang được thông báo là thử và loại nào cũng ‘hảo’ tuốt.. Ngoài Sinovac, xin kể thêm vài tên như BBIBP-CorV (Bắc Kinh); New Crown-Covid-19 (Vũ Hán); CanSino (Bắc Kinh); RBD (An Huy).. Và vaccin Tàu chích cả trăm triệu mũi.. chưa ai ‘đi nhị tỳ’ cả !

  • Hoa .. thế giới ?

Chỉ bàn Hoa vaccin Mỹ, Pháp, Nga.. Tàu thì không công bằng.. Lý Toét xin kể thêm :

  • Vaccin Đức :

Công ty CureVac của Đức có loại vaccin “CVnCoV’ đang trong giai đoạn III . Vaccin thuộc loại mRNA– không-tái lập (non replicating), dùng kỹ thuật chuyển mã ‘in vitro’ (transcription) lipid nanoparticle encapsulated . CEPI trợ cấp 15.3 triệu đô. Các giai đoạn thử nghiệm dùng computer để thiết lập sequence, và kiểm soát bằng lysate của Tế bào HeLa.2

  • Vaccin Ấn :

Xin xem Vaccin COVAXIN

  • Vaccin Canada :

Nước láng giềng đang có 2 loại vaccin .. có triển vọng :

  • Công ty Medicago Protein on Virus-Like Particle “CoVLP” loại Plant-expressed spike protein particle, thêm Adjuvant CpG 1018 hay AS03 ; vaccin đang ở giai đoạn thử nghiệm 2 và 3 (Recombinant DNA sequence trên Agrobacterium biến đổi  từ tế bào thực vật)

Medicago commence les essais cliniques de phase I de son candidat-vaccin contre la COVID-19

     Vaccin Úc  :

   ĐH Queensland nghiên cứu loại protein-vaccin V-451, được CEPI tài trợ 4.5

   triệu đô, nhưng bỏ cuộc sau giai đoạn thử Trial 1 (?)

  • Vaccin Việt Nam :

Công Ty Nanogen (Kỹ thuật Sinh Học-Dược) tại Saigon đang thử nghiệm vaccin  Nano covax, vào giai đoạn 2. Viet Nam đã “đăng ký” vaccin này với WHO .

Những chi tiết Lý Toét tìm thì : vaccin thuộc loại “protein Subunit, nghiên cứu và phát triển chung với Học viện Quân Y của Quân đội VN.

                

                                                                                                                                                         Lý sự Cùn

Ghi chú :

  1. Vesicular stomatitis virus còn có tên là Indiana vesiculovirus , siêu vi thuộc họ vi trùng Rhabdoviridae, VSV có thể nhiễm côn trùng và gia súc (trâu bò, ngựa, heo); VSV tương đối an toàn và được dùng trong phòng thí nghiệm để tạo các tái lập (replication), tìm hiểu các chi tiết phân tử về gene expression. Khi chế tạo vaccin, gen của  protein ngoài mặt VSV được thay bằng gen của ‘protein- gai’ ngoài vỏ Covid-19 tạo thành loài virus lai tạo (hybrid) VSV-SARS-CoV-2..
  2. Phương pháp dùng siêu vi bệnh sởi= MV (measles) làm yếu, khởi đầu từ các nghiên cứu về bệnh Cúm gia cầm (HPAIV).MV được dùng làm vector, sau khi được sắp xếp lại các gen =recombinant  và gọi là rMV.

Xin xem thêm :

Nguồn: Cảm ơn Mr. TL chuyển bài.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s