Trận Đồng Xoài với Sư Đoàn 5 Bộ Binh và Tiểu Đoàn 52 Biệt Động Quân – Trần Lý

Trần Lý

(Chúng tôi đã trình bày phần đầu của Trận Đồng Xoài (1965) với các trận đánh của LLĐB Mỹ-Việt cùng CIDG..Phần này xin ghi nhận tiếp các trận đụng độ của SĐ 5 BB và TĐ 52 BĐQ cũng diễn ra tại Đồng Xoài, riêng trận đánh của TĐ 7 Dù sau đó tại Đồn điền Thuận Lợi đã được nhiều tác giả viết rất rõ trong Chiến sử của SĐ Dù.. )

Ngay từ lúc CQ bắt đầu cuộc tấn công vào Đồng Xoài họ đã đặt kế hoạch dùng Trung đoàn (Tr đ) 762 tiến chiếm và trấn giữ Quận, Tr đ 761 dàn quân phục kích lực lượng tăng viện VNCH trong vùng đồn điền cao su Phú lợi ; còn Tr đ 763 dùng làm trừ bị. Tr đ 762 dự trù chiếm toàn bộ Quận đường trong vòng 90 phút ! Tuy nhiên trên thực tế, LL địa phương trú phòng cùng các đơn vị LLĐB đã kháng cự mãnh liệt và với sự yểm trợ của KQ Việt-Mỹ, Tr đoàn 762 VC đã thiệt hại 2 tiểu đoàn tại phạm vi Quận..

Bộ TTM QLVNCH cùng Bộ TL QĐ3 (Tướng Nguyễn Bảo Trị), SĐ 5 BB QL VNCH (Tướng Phạm Quốc Thuần) cùng phối hợp kế hoạch phản công, có thêm sự cố vấn của Tướng Westmoreland. Kế hoạch của VNCH là lập tức đưa TĐ 1 /Trung đoàn 7 SĐ 5 vào tăng viện bằng trực thăng và sau đó sẽ gửi thêm TĐ 52 BĐQ (lực lượng trừ bị cơ hữu của QĐ 3) vào trận.
Các đơn vị BB tăng viện được tập trung tại Căn cứ Phước Vĩnh (cách Đồng Xoài 28 km về hướng Nam- ĐôngNam , tại đây có một phi trường với phi đạo tráng nhựa dài 3700 feet), Hợp đoàn 14 phi cơ của Phi đoàn 118 Trực thăng Mỹ sẽ chịu trách nhiệm đổ quân vào Đồng Xoài.. khởi động vào 6 giờ sáng. Do nhu cầu khẩn cấp của tình hình, việc trinh sát và thu thập các tin tình báo về hoạt động của CQ không được thực hiện và các bãi đổ quân cũng được chọn tùy nghi ..theo ước đoán! Bãi đổ quân cho đợt đầu là một bãi đất trống, nằm sát lộ, cách Quận lỵ chừng 2 km về phía Bắc, con lộ này dẫn về đồn điền cao su Thạnh Lợi.. và trong trường hợp có thêm nhu cầu tăng viện, hai bãi đổ quân khác được chọn nằm ngay trong khu vực Quận lỵ..
Các trực thăng trong đội hình của PĐ 118 bị CQ bắn lên ngay khi bay vào vùng từ hướng Đông và các trực thăng võ trang hộ tống phải liên tục bắn phá yểm trợ.. càng đến gần bãi đáp, hỏa lực CQ càng mạnh hơn..và trực thăng hộ tống đã tạm ngưng bắn để chờ xác định tình hình quân bạn và thù ? ..Vài giây trước khi phi cơ chạm đất , phi công báo cáo có những “thường dân” (?) đứng trên bờ đất vẫy chào đoàn trực thăng !
Và ngay khi quân VNCH nhảy khỏi trực thăng, đám thường dân nhảy tụt xuống hào và nổ súng bắn..trực thăng !.. tuy không phi cơ nào bị hư hại nặng nhưng phải bay lên thật nhanh về lại Phước Vĩnh, bỏ lại toán quân VN vừa đổ xuống giữa trận địa phục kích đã sửa soạn sẵn của CQ.. và hoàn toàn bị tiêu diệt sau.. 20 phút ! Trong số 196 quân nhân của TĐ1/7 nhảy xuống và lọt vào bẫy của CQ, chỉ 3 người sống sót. TĐ Trưởng và Cố vấn Mỹ đều hy sinh (Cố vấn là Tr úy Edward Krukowski).
Đoàn trực thăng trở về Phước Vĩnh, nhận thêm nhiên liệu và toán quân còn lại của TĐ1/7, sửa soạn cho đợt đổ quân kế tiếp. Tin tình báo cho biết CQ đã đặt súng phòng không quanh bãi đáp trực thăng cạnh trại SF trong Quận để chờ quân tăng viện, nên không thể đổ quân trực tiếp vào Quận. Trước thất bại bi thảm của cuộc đồ quân đầu tiên, PĐ 118 quyết định tìm một bãi đáp khác, gửi các trực thăng cơ hữu bay dò tìm và tự thám sát một bãi đổ quân mới. Các trực thăng thám thính bay nhiều lần qua lại trên một phi đạo nhỏ trải nhựa của đồn điền Thuận Lợi tìm các hoạt động của CQ. Tất cả đều yên lặng không dấu vết khả nghi nào cho thấy CQ đang dùng đồn điền này trong lúc tấn công Quận lỵ Đồng Xoài !
PĐ quyết định chọn nơi này để đổ phần còn lại của TĐ1/7 vào trận : 14 trực thăng được chia thành 3 toán bay vào khu vực, khi trực thăng dẫn đầu của toán tiên phong đến gần khu vực bãi đáp, bất ngờ một đàn trâu chạy vào phi đạo nơi định đổ quân..nên phi công quyết định đáp xuống gần hơn và nhờ quyết định nhạy bén này nên đã cứu được một số sinh mạng ! Ngay khi càng trực thăng đi đầu chạm đất, CQ đã cho nổ quả mìn claymore đã gài tại vị trí mà trước đó trực thăng chọn để đáp. Mìn nổ báo hiệu cho đủ loại súng CQ tập trung nhắm vào khu vực đổ quân ! CQ ẩn nấp trong các chiến hào và các tòa nhà của đồn điền chờ sẵn và giăng bẫy, họ giữ kỷ luật không bắn các trực thăng trinh sát..
Các trực thăng hộ tống đã bay vào yểm trợ bắn dọc hai bên chiếc trực thăng đang đổ quân.. Các quân nhân vừa nhảy khỏi phi cơ liền bị đốn ngã ! Một quả đạn cối rơi gần phòng lái của một trực thăng đổ quân, lật ngang chiếc phi cơ và gây phi cơ nổ tung, toàn bộ nhân viên và quân trên phi cơ tử nạn. Các trực thăng còn lại kịp bay lên và bị đạn bắn như mưa, hầu như tất cả đều trúng đạn. Trước tình thế này PĐ 118 đành quyết định ngưng đổ quân và quay về lại căn cứ tập trung. Các quân nhân còn lại trong chuyến này thoát chết.
Nhân viên y tế phi hành của PĐ 118 đang hoạt động tại Trạm Cấp cứu hành quân Phước Vĩnh đã phải yêu cầu tăng viện các C-130 để tải thương cả trăm quân VNCH bị thương về các bệnh viện gần đó.
Không thể đổ quân tiếp viện và Quận đường bị nguy cơ tràn ngập nên các quân nhân Việt Mỹ còn sống sót cố lùi về hố súng cối của căn cứ SF. Trực thăng của 118 liều lĩnh bay thẳng vào sân vận động Quận và cứu được 9 quân nhân Mỹ bị thương và 8 quân nhân VNCH .Đây là những quân nhân cuối cùng thoát khỏi Quận!
KQ Việt-Mỹ đã xem khu vực Quận là vùng oanh kích tự do, bắn phá không cần chỉ điểm mục tiêu.

● Tiểu đoàn 52 BĐQ vào trận :

Tiểu đoàn 52 BĐQ, lực lượng trừ bị chính của QĐ3 được dự trù đưa vào tiếp viện cho Đồng Xoài. TĐ đến Phước Vĩnh vào xế trưa 10 tháng 6. Do cuộc tiếp cứu thành công bốc được các quân nhân cuối cùng khỏi Quận đường, sân vận động Quận được chọn làm nơi đổ quân.. hy vọng tiếp tục gây bất ngờ cho CQ. Phi đoàn 118 vẫn được chọn làm đơn vị phụ trách hành quân, có tăng cường thêm các trực thăng của PĐ 145 không trợ , và lúc 4 giờ chiều, hợp đoàn 40 trực thăng đã bay vào Quận theo đúng đường bay trước và đáp xuống sân vận động mà không bị CQ nhắm bắn. Tuy bị bất ngờ, nhưng chúng vẫn kịp đổi hướng các ổ súng nặng về phía BĐQ đang đổ xuống nhưng BĐQ đã nhanh chóng phân tán quân ra khỏi nơi đổ quân và tiến thật nhanh vào phạm vi Quận. CQ vội vã tổ chức lại bộ chỉ huy chiến trường, tập trung quân tại Nhà Thờ Quận. Đại úy Tiểu đoàn trưởng 52, Hoàng Thọ Nhu tổ chức tấn công : tin từ Quân Đoàn ban đầu cho biết quân VNCH vẫn còn trong Quận, nên ĐĐ 4/52 tiến nhanh vào quận và toán tiền phong đã bị đại liên 30 trên xe M 8 (CQ chiếm được) ngăn chặn. TĐ phải dạt ra, tạm chiếm các vị trí tại các khu phố chung quanh và ven hàng rào ấp chiến lược trước quận đường. Tr đội 1 của ĐĐ 3/52 bám sát mục tiêu và xác định vị trí của 2 chiếc M8 này. Các B-57 của KQ Mỹ đã được gọi đến oanh kích yểm trợ, hủy 2 xe này và gây kho đạn trong Chi khu phát nổ. Và BĐQ nhanh chóng thanh toán chiến trường để tiến vào Quận..trước khi màn đêm buông xuống !
Các ĐĐ BĐQ bố trí dọc hàng rào phòng thủ chu vi quận để đề phòng QC phản kích. 2 cánh quân của CQ kéo từ khu trại LLĐB sang nhưng bị đánh tan vả BĐQ đã chiếm lại trại CIDG và căn cứ Pháo binh trước khi trời sáng.

Trong đêm, các tin tức tình báo về tình hình CQ thu nhận được cho thấy CQ đã dùng toàn bộ một trung đoàn BB có thêm các đơn vị yểm trợ súng nặng để chiếm Quận và Chi khu..7 vị trí phòng không của CQ đã bị phi cơ hủy diệt trong và quanh Đồng Xoài. Hàng trăm đạn pháo kích của CQ đã phá hủy tất cả các vị trí phòng thủ của SF và LLĐB, tuy nhiên CQ cũng thiệt hại nặng vì các đợt oanh kích của KQ Việt-Mỹ.
Ngày 11-6-1965, PĐ 118 đã trực thăng vận TĐ 7 Dù từ Phước Vĩnh vào sân vận động Quận (Bài này không trình bày về hoạt động của quân Dù) và tiếp tục giúp đưa quân VNCH bị thương trở về Phước Vĩnh.
Ngày 12 tháng 6, quân tăng viện VNCH tiếp tục đến Đồng Xoài với TĐ 1/ Tr Đ 48 /SĐ18 BB , gia tăng quân số lực lượng trú phòng lên trên 1000 quân.
Ngày 14-6 PĐ 118 đã đưa ĐĐ Trinh sát của Tr Đ 43 BB từ Xuân Lộc đến truy tìm các dấu vết còn lại của TĐ 1/7.. nhưng không thành công..Thời tiết trở thành quá xấu cho các phi vụ tìm kiếm.

* Vai trò Không quân Mỹ-Viêṭ trong trâṇ Đồng Xoài :

Hoạt động của Không Quân trong trận Đồng Xoài thường chỉ được nhắc nhở qua các phi vụ đổ quân của PĐ 118 Không Trợ của BB Mỹ. Các trực thăng đã thực hiện đến 2700 phi vụ và chuyển vận 3500 quân Việt-Mỹ. Bên cạnh đó , KQ Việt-Mỹ cũng đã đóng góp rất nhiều vào trận đánh :
– Các C-130 của KQ Mỹ giúp chuyển vận quân và quân cụ đến Phước Vịnh.
– Riêng ngày 10 tháng 6 SĐ 2 KQ Mỹ đã tập trung đến 24 chiếc A-1 H, 35 chiếc A-1 E, 37 chiếc F-100 và 11 chiếc B-37 thực hiện 644 phi suất yểm trợ chiến trường dùng các loại bom nổ, napalm và bom phosphorus (Xin đọc “The USAF in SE Asia-The war in South VN-The years of the Offensive)
– Các B-52 đã bắt đẩu oanh kìch các căn cứ CQ tại Chiến Khu D từ 18 tháng 6.
– PĐ 514 của KQVNCH cũng tham dự trận đánh vói nhiều phi suất yểm trợ bằng các Skyraiders A-1.

* Ghi thêm :
Một chi tiết đáng ghi lại :
– Ngày 13 tháng 6, Tướng Westmoreland đã dự trù đưa quân Mỹ trực tiếp vào trận : Ông cho tập trung tại Phước Vĩnh 738 quân của TĐ 1, Trung đoàn 503 BB, thuộc Lữ đoàn 173 Dù; cùng các đơn vị Pháo binh của TĐ 3 PB/Tr đ PB 319 Mỹ..Sau 5 ngày chờ
đợi TĐ 1/503 trở về lại căn cứ.
– Tổng kết tổn thất theo tài liệu Mỹ :
VNCH : 416 hy sinh ; 174 bị thương và 233 mất tích (con số không gổm thiệt hại của CIDG).
– Trong đợt đổ quân thứ nhì của TĐ 1/7 tại phi đạo Thuận Lợi : khi quân Dù tiến vào còn tỉm được 7 quân nhân sống sót, và thu hồi 55 xác quân bạn. TĐ 1/7 hy sinh tổng cộng 248 người.


Trần Lý 6/2019

Nguồn: https://hoiquanphidung.com/showthread.php?28576-L%E1%BB%B1c-L%C6%B0%E1%BB%A3ng-%C4%90%E1%BA%B7c-Bi%E1%BB%87t-Trong-Tr%E1%BA%ADn-%C4%90%E1%BB%93ng-Xo%C3%A0i-Tr%E1%BA%A7n-L%C3%BD

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s