Chuyện Cà phê : Cà phê và..thuốc ? –  Trần Minh Quân

                                                       Trần Minh Quân

“Tôi yêu ly cà phê buổi sáng và tôi cũng yêu EM”(Đức Huy)

Google+ | J'aime le café, Fans de café, Café

   Qua các bài viết về Cà phê với sức khỏe (Tim,Thận..) TMQ đã gửi đến Quý vị yêu cà phê vài ‘thông tin’ về cà phê giúp trị và ngừa bệnh, bài này xin bàn vế “Cà phê kỵ thuốc nào? và đang uống thuốc nào (?) thì nên thận trọng khi uống cà phê?

  Rất nhiều bài viết khoa học của các Tạp chí Y Dược nổi tiếng đã đưa ra những bằng chứng là uống cà phê có lợi cho sức khỏe. Tuy nhiên món uống thông dụng này ‘chưa hẳn là ‘an toàn’ cho mọi người!.. Quý vị đang uống thuốc (ai trong chúng ta.. không uống thuốc?) nên thận trọng, đặc biệt là vài loại thuốc sau đây mà khi uống chung với cà phê có thể kèm theo những phản ứng phụ không tốt!

A-Bài báo trên MDLink  (June 23. 2021) :Danger : Don’t mix these meds with coffee  ghi nhận 8 loại thuốc cần lưu ý.

1- Ephedrine :

“ .. Ephedrine là một chất kích thích hệ thần kinh, thường được dùng trong các thuốc chống nghẹt mũi  và làm giãn nở cuống phổi trong việc điều trị các bệnh đường hô hấp. Ephedrine cũng dùng trị các trường hợp hạ huyết áp, narcolepsy, rối loạn kinh nguyệt..”Caffeine trong cà phê là một chất kích thích thần kinh, nay dùng chung vối ephedra, coi chừng bị quá liều, nguy hiểm.Các chuyên gia Y tế tại Mayo clinic khuyến cáo.. ‘không nên’ pha trộn hai chất này vì dùng chung có khả năng gây tăng huyết áp, trụy tim, tai biến stroke và co giật..

  • Ephedrine trên thị trường ‘thuốc không cần toa tại Mỹ =OTC , có nhiều loại như trong các đặc chế Bronkaid; Primatene..
  • Cây Ephedra (Ma hoàng) , chứa ephedrine, hiện bị cấm sử dụng tại Mỹ . Ma hoàng hay Ephedra sinica, khác cây Mormon tea (ephedra nevadensis, không có ephedrine).

Image en ligneImage en ligneImage en ligne
Ma huang Ephedra sinica

  • Vị thuốc “ma hoàng’ vẫn hiện có trong các loại thuốc Tàu trị ho, khó thở, bán tại các tiệm thuốc Bắc.

Image en ligne
Chinese Herb: Ma Huang (Ephedra sinica)
Image en ligne
Ma huang Ephedra sinica

2- Thuốc trị Tiểu đường :

  Một số thuốc trị tiểu đường có thể ‘tương tác’ (hoạt động..với) cà phê : tạm kể glimepiride (tên thuốc Amaryl), glyburide (Diabeta, Glynase, Micronase..), insulin, pioglitazone (Actos), rosiglitazone (Avandia), và một số loại khác..

Xin đọc thêm tại :https://www.emedicinehealth.com/caffeine/vitamins-supplements.htm#interactions
Cà phê có thể làm tăng đường trong máu nơi một số người, do đó có thể chống lại hoạt tính giảm đường của thuốc. Bệnh nhân tiểu đường thích uống cà phê nên theo dõi  mức glucose trong máu thận trọng và có thể ..cần  ‘thay đổi’ liều thuốc tùy trường hợp (nhớ hòi bác sĩ trị liệu).

3- Theophylline    Theophylline : dược phẩm thường có những tên như Theo 24; Theochron, Uniphyl...., thường dùng trị suyễn, viêm khí quản (bronchitis), tràn khí phổi (emphysema).. và các bệnh liên quan đến phổi, có các triệu chứng  hơi thở bị ngắn và thở khò khè. Về phương diện cơ cấu hóa học theophylline là một chất loại xanthine, hoạt động bằng cách làm thư giãn bắp thịt, mở đường thở và cải thiện các phản ứng của phổi chống các tác nhân gây khó chịu (irritants).
    Caffeine , tác động tương tự như Theophylline, nên khi dùng chung một lượt , hoạt tính cộng hưởng và gia tăng nên cũng làm tăng các phản ứng phụ như tim đập nhanh hơn, hồi hộp, buồn nôn.. Cà phê cũng làm giảm thời gian (vận tốc) thải loại theophylline ra khỏi cơ thể, nên bác sĩ có thể phải điều chỉnh liều theophylline nơi bệnh nhân ‘nghiện’ cà phê.

                                       Theophylline

4- Phenothiazines

   Phenothiazines là một nhóm thuốc, dùng trị các chứng rối loạn tâm thần như tâm thần phân liệt (schizophrenia) và một số dạng loạn tâm thần (psychosis). Các dược phẩm này có thể gồm fluphenazine (Permitin,Prolixin. chlorpromazine (Thorazine); haloperidol (Haldol); prochlorperazine (Compazine) và nhiều loại khác. Phenothiazine còn được dùng làm dịu các cơn kích động (agitation) nơi một số bệnh nhân, như bị buồn nôn, ói mửa quá mức và còn giúp trị đau nhẹ..  Chất tannins trong cà phê có thể kết bám với các thuốc trên, và làm cho cơ thể không thu nhận được thuốc như mong muốn. Sự tương tác này chỉ xảy ra khi uống cà phê trong vòng 1-2 giờ trước khi uống thuốc.  Tuy nhiên cũng cần lưu ý.

Phenothiazines

5- Thuốc chống đông máu :

   Đây là các loại thuốc dùng để làm cho máu chậm tạo ra cục máu đông như aspirin, clopidogrel (Plavix), ibuprofen, naproxen, enoxaparin (Lonenox)..   Các chuyên viên Y tế khuyến cáo nên thận trọng khi dùng với cà phê, vì cà phê cũng làm chậm sự đông máu.. Dùng chung có thể tạo nguy cơ bị chảy máu nhiều hơn, nhiều vết bầm trên da hơn..

6- Thuốc chống trầm cảm ba-vòng (Tricyclic antidepressants)

  Các loại thuốc chống trầm cảm này như amitriptyline (Elavil) và imipramine (Tofranil, Janimine). Các thuốc này hoạt động bằng cách giúp tăng cường (boosting) nồng độ các chất chuyển tín hiệu thần kinh norepinephrine và serotonine, đồng thời ức chế acetylcholine (các nhà nghiên cứu cho rằng khi tái lập sự cân bằng các hóa chất trong óc có thể giúp  giảm các triệu chứng trầm cảm)   Tannins trong cà phê có thể gây trở ngại cho tiến trình điều trị bằng kết bám vào thuốc và giới hạn việc hấp thu thuốc của cơ thể : Do đó không nên uống cà phê trong vòng 1-2 tiếng khi uống thuốc..

7- Thuốc trị Suyễn :

Các thuốc đồng vận Beta-adrenergic (agonist) thường được dùng để trị suyễn như albuterol (Proventil, Ventolin, Volmax..), metaproterenol (Alupent), isoproterenol (Isuprel)..Các thuốc này hoạt động bằng cách làm thư giãn các bắp thịt quanh khí quản và có thể gây các phản ứng phụ như lo âu, run tay, hồi hộp và nhịp tim đập nhanh hơn..Cà phê có thể làm cường độ các phản ứng phụ (kể trên) tăng, mạnh hơn..

                                                                       Bảng thuốc trị Suyễn (brochodilatators)

8- Thuốc Ngừa thai :

..  Vài loại như ethinyl estradiol và levonorgestrel; norethindrone, v.v..Thuốc ngừa thai có thể ngăn cơ thể  làm chậm sự biến dưỡng, phân cắt caffeine do đó uống cà phê cùng với thuốc ngừa thai có thể làm nhức đầu, chóng mặt, tim đập nhanh hơn..

         Vỉ thuốc.. ngừa thai

B- Bài báo MDLink (August 14, 2020 )

                 “Don’t drink coffee with these vitamins”có một số điều đáng lưu ý :

1- Calcium :

   Uống 1 cup cà phê, cơ thể sẽ mất  5mg calcium thải theo phân và nước tiểu. Sự mất calcium này có thể xảy ra sau khi uống cà phê nhiều giờ sau. Ngoài ra cà phê còn có thể.. can thiệp vào việc hấp thu calcium và có thể làm  xương mất calcium..

Cho đến nay, hiệu ứng sinh học của việc tăng bài tiết  calcium và giảm hấp thu calcium sau khi uống cà phê vẫn chưa được các nghiên cứu chứng minh thật ‘chính xác’.

   Theo một nghiên cứu của Linus Pauling Institute (Oregon State University) : “.. hiện chưa có bằng chứng nào cụ thể xác nhận tác hại của cà phê trên vấn đề xương của người bình thường , ăn uống đầy đủ calcium trong thực phẩm,,” Cho đến nay, các nghiên cứu nhận xét về tương quan giữa uống cà phê và việc đo sự mất khoáng chất trong xương; mật độ xương = bone mineral density (BMD) -thường xem như thử nghiệm đề xác định bệnh rỗng xương (osteoporosis) , chưa  được xác nhận ?    Tuy nhiên một số nghiên cứu cho rằng  “Uống cà phê quá độ” có thể có ảnh hưởng không tốt trên bệnh osteoporosis :Một nghiên cứu  ghi nhận “Quý bà uống nhiều cà phê (trên 5 cup/ngày có nguy cơ gãy xương (khi té) tăng 14% và nguy cơ bị gãy xương do osteoporosis tăng 35% , so sánh với quý bà uống cà phê.. vừa phải (1-2 cup/ngày).

2- Vitamin D :

Vitamin D  có vai trò rất quan trọng trong việc cơ thể hấp thu calcium để tạo xương. Caffeine có tác động  ngăn cản các thụ thể vitamin D, do đó gây trở ngại cho việc hấp thu vitamin D và có thể gián tiếp làm giảm độ đặc = mật độ (density)  về khoáng chất của xương dẫn đến osteoporosis..

   Linus Pauling Institute khuyến cáo : “ Nên giới hạn mức tiêu thụ cà phê 3 cup/ ngày (300 mg caffeine/ngày) và ăn uống đầy đủ vitamin D và Calcium sẽ bảo vệ bộ xương tránh mọi phản ứng gây hại..”

Xin đọc bài của Linus Pauling Institute tại :https://lpi.oregonstate.ed/mic/food-beverages/coffee

 3- Sắt :

Caffeine can thiệp vào tiến trình hấp thu sắt : Caffeine là một hợp chất phenolic, có khả năng kết bám với các phân tử sắt không ở dạng heme.  Phản ứng này  có thể ảnh hưởng đến việc sản xuất các tế bào máu đỏ (hồng cầu). Khi dùng  caffeine chung với các thực phẩm giàu chất sắt, caffeine có thể làm giảm sự hấp thu sắt đến 80%

  Nghiên cứu trên American Journal of  Clinical &  Nutrition ( PubMed PMI : 64029150)khuyên : Nên uống các thức uống có chứa caffeine và ăn các thực phẩm có chứa sắt,cách nhau ít nhất là một giở.

4- Vitamin nhóm B

   Caffeine là một chất lợi tiểu : và điều này có nghĩa là : các vitamin tan trong nước, trong đó có các vitamin nhóm B, cũng sẽ bị thải theo đường tiểu ra ngoài cơ thể. Hơn nữa caffeine còn can thiệp vào sự biến dưỡng của các vitamin này, nhất là vitamin B1 (thiamine). (Clinical Chemistry 2008 Sep; 54 (9)) – PubMed ; PMID: 18606630)  Tuy nhiên, điểm lý thú là, caffeine giúp tăng sự bài tiết acid trong bao tử, do đó lại kích khởi (boost) cơ thể hấp thu vitamin B12. B12 hay cobalamin, kết bám với Yếu tố nội tại (intrinsic factor) bao tử ( IF) tiết ra do các tế bào thành (parietal ) của bao tử : IF  tự do của bao tử giúp sự hấp thu cobalamin dễ dàng hơn. Ngoài ra mức IF bao tử tăng lên cùng mức acid trong bao tử..Lượng cobalamin còn lại sẽ được hấp thu qua hồi tràng cuối ( terminal ileum.).

5- Magnesium

  Theo một nghiên cứu trên Life Sciences (1990, 47 (6)) : Phụ nữ ở hạng tuổi trong khoảng 31 đến 78, nếu mỗi ngày dùng lượng cà phê có  chứa 6mg/kg  caffeine trong 2 buổi sáng cách biệt có thể có hiện tượng mất magnesium, calcium, sodium, chloride, potassium, creatinine và nước, trong vòng 2 tiếng  sau khi uống cà phê..

  “ Tỷ lệ % tái hấp thu calcium ( 98.6 xuống 97.5) và magnesium (97 xuống 94.2) giảm đáng kể trong giai đoạn ‘sau khi uống cà phê’ “ Các tác giả cho rằng  :”Sự mất calcium và magnesium do cà phê gây ra là do ở sự giảm tái hấp thu, và cần nghiên cứu nhiều hơn về sự lọc qua quản cầu thận..”

 Xin đọc : Effects of dietary caffeine on renal handlings of minerals in adult women trên PubMed . PMID : 2402180 )

Kết luận chung :

  Với Quý vị ‘yêu cà phê’ (ông nhạc sĩ Đức Huy còn yêu thêm EM)   như TMQ  thì  “thức giấc mà thiếu ly cà phê buổi sáng sẽ không xong ..bỏ cà phê sáng là điều ‘quá khó’.. vậy thì điều hay nhất sẽ là ‘canh giờ uống cà phê và.. canh thuốc uống cho đúng lúc ? và canh cả giờ.. yêu Em ?

   Quý vị nào muốn tìm hiểu thêm xin  đọc  “When is the best time to drink coffee

vào xem tại : (TMQ đọc xong và… không làm theo ! vì cứ thức giấc là yêu Em)

https://www.healthline.com/nutrition/best-time-to-drink-coffee

Ghi chú quan trọng : Quý vị mê cà phê mà đang uống các  đặc chế có tên trong bài  xin vui lòng tham khảo cùng các Bác sĩ  gia đình.

                                                                 Trần Minh Quân 1/2022

Nguồn: Cảm ơn Mr. TL chuyển bài.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s