Con Bò…’vẫn’ Cười – Trần Minh Quân

Trần Minh Quân

Mascot Vache qui Rit

    Bất chợt được nhìn thấy hộp phô-mai hình tròn quen thuộc.. nhưng có nhãn tiếng Việt “Con Bò cười”.. hình ảnh của thời thơ ấu , 70 năm trước hiện về với La Vache qui rit, miếng phô mai hình tam giác, bọc giấy nhôm, được ăn tại Hà Nội, buổi sáng với khúc bánh tây (lúc đó  gọi là petit déjeuner nhưng có khi lại là.. ‘Casse-croute”)

    Di cư 1954, Sài Gòn vẫn có ‘La Vache qui rit’ bán tại Nhà buôn thực phẩm nhập cảng từ Pháp :” Alimentation Thái Thạch” trên đường Tự Do : Phô mai La Vache Qui rit, bên cạnh Jambon Olida, Beurre Bretel, Pâté foie d’Alsace..

Thái Thạch

    30 tháng 4, 1975 Con Bò Cười rời Việt Nam Cộng Hòa để về Jura bên Tây.. Sài Gòn không còn sữa nên phô mai thành xa lạ.. dù có bài hát “Đàn bò về thành phố” ?

    Đổi mới.. Mở cửa.. Cho phép nhận quà của thân nhân : La Vache Qui Rit thành món quà quý của những người ‘hoài niệm quá khứ’..

     Và ngày nay (2017) ‘Con bò cười’ còn  được sản xuất tại Việt Nam..

 Phô mai Pháp (Camembert, Roquefort..), Rượu champagne và Cognac  vẫn còn chỗ đứng trên thế giới và đặc biệt nhất là La Vache Qui rit đang được sản xuất tại vài chục Quốc gia..Fromage ‘cắm dùi’  vững chắc tại Quebec (Canada) [ La Vache qui Rit có mặt tại Canada được  gần 70 năm, nhập từ Pháp năm 1956, và hiện sản xuất tại Nhà máy Bergeron, Saint-Nicolas (Quebec) từ 2007 ]  và chinh phục Hoa Kỳ  với tên The Laughing Cow (Tại Hoa Kỳ, Laughing cow được sản xuất tại Leitchfield, Kentucky từ 1975)

* Tản mạn và lịch sử :

Theo thống kê của Công Ty Bel : mỗi một giây (seconde) trên Trái đất khách ân phô mai tiêu thụ 125 miếng phô mai La Vache Qui Rit (VQR).

– La Vache Qui Rit hiện có mặt tại 130 quốc gia  khắp Năm Châu, có lực lượng công nhân trên 12 ngàn người và có  28 nơi sản xuất phô mai.. Thương số lên đến 2 tỷ USD/ năm.và tiếp tục tăng.

– Nhãn hiệu có đến 110 ‘biến dạng’ khác nhau, làm hài lòng giới tiêu thụ lên đến trên 400 triệu người. Nhiều hương vị đa dạng giúp làm vui lòng quý vị khắp nơi dù khó tính và văn hóa khác nhau : Maroc thích Creamy Red Cheese, Hoa Kỷ ưa chuộng cheddar..

– VQR hiện xếp hạng thứ Bẩy trong các nhân hiệu phô mai bán chạy nhất trên thế giới (best-selling brand) : Ba sắc dân ‘mê’ (fan) của VQR theo thứ tự là Pháp (dĩ nhiên rồi), Maroc và Algerie..

Tên khi ra đời của phô mai là Fromage moderne, chính thức đăng ký với Office national de la propriété industrielle , ngày 16 tháng Tư 1921.

 La Vache Qui Rit : Fromage moderne

                       Tóm tắt lịch sử :

Chuyện “La Vache qui rit’ khởi đầu với người sáng lập Jules Bel, một thợ chuyên nghề tinh chế phô mai : Mua phô mai thô Gruyere từng bánh lớn và các loại phô mai khác về ủ thảnh phô mai ‘đúng tuổi’ có mùi và vị riêng biệt.

– Năm 1897, Ông cùng hai con Henri và Leon (theo nghiệp Cha), mở Công ty ‘Bel Frères’ và chuyển về Lons – le – Saunier, nơi thích hợp cho kinh doanh nhờ có đường xe lửa chạy qua và có mỏ muối nổi tiếng của Pháp : Montmorot. Henri giải nghệ do tuổi già, Leon tiếp tục và 1908 Công ty trở thành ‘Leon Bel, Gruyere en gros’ (bán sỉ phô mai gruyere).

– Thế chiến thứ I. Leon nhập ngũ trong ngành ‘thiết lộ’ chuyên chở thịt, tiếp liệu cho binh sĩ Pháp chiến đấu ngoài mặt trận.. Hình ảnh Chú Bò vẽ trên thành xe lửa cùng hàng chữ Wachkyrie  của toa chở thịt đã ghi một  dấu ấn đặc biệt  cho Leon.

– Giải ngũ, về lại Lons – le – Saunier, 1919.. Leon tái lập nghề nghiệp của gia đình chế tạo phô mai.. Đây là thời điểm của phát minh về phô mai chế biến (processed cheese).

– 16 tháng 4, 1921 : Leon Bel đăng ký nhãn hiệu La Vache Qui Rit, tên lấy từ ý tưởng của toa xe lửa.. khi Leo trong quân ngũ.

– 1924 : hình ảnh nhãn hiệu (logo) thành dạng : Con bò cái màu đỏ đeo tòng teng 2 bông tai làm bằng hai hộp phô mai “Con bò cười”, đồng thời miếng phô mai hình tam giác được gói từng miếng trong giấy nhôm.. (hình dạng được giữ luôn đến nay).

– 1926-1933 : Do nhu cầu gia tăng Công ty mở thêm nhiều nhà máy bắt đầu từ Anh và sau đó tại các nước Âu châu khác..

– Sau Thế chiến 2, tùy giai đoạn phát triển của kinh tế Pháp và Thế giới, Năm 1948 thành phần chất béo trong la VQR nâng lên đến 40%.

– Từ 1950, la VQR tiếp tục  phát triển và .. đi khắp thế giới . 1953 nhà máy tại Đan Mạch ra đời.  Tây ban Nha (1967).. Năm 1965 , lượng phô mai do Bel xuất cảng chiếm 11% tổng lượng phô mai các loại xuất cảng của Pháp..

– 1957 : loại phô mai TLC Creamy Swiss Original được nhập cảng vào Mỹ từ Bel Pháp.

CONSOMMATION de VACHE QUI RIT dans le Monde

* Phô mai ‘Con bò cười” là loại phô mai gì ?

  Con bò Cười không phải là con bò điên, mà là con bò phô mai loại đun tan chảy.. được chế biến theo một phương pháp ‘sáng chế’ từ những năm 1910s tại Thụy Sĩ.

Phô mai được xếp vào nhóm processed cheese (mélange de fromages fondus de fabrication industrielle).

   Processed cheese, còn có các tên cheese food, prepared cheese, American cheese (?), plastic cheese (!) được định nghĩa như loại thực phẩm làm từ phô mai và các sản phẩm từ sữa không lên men.. pha trộn cùng các chất tạo nhũ dịch (emulsifiers). Các phụ gia khác có thể gồm dầu thực vật, muối, màu thực phẩm và đường.. Do đó processed cheese có thể có nhiều loại, màu, mùi và vị ..khác nhau.. và chứa khoảng 50 – 60% phô mai truyền thống..

   Processed cheese do hai ông Walter Gerber và Fritz Stettler cùng phát minh tại Thụy Sĩ vào năm 1911, khi họ tìm cách tạo một phô mai có thể để lâu? Lấy kinh nghiệm từ các sốt phô mai, thêm citrate sodium vào phô mai Emmentaler đun chảy.. và tuy đã chảy nhưng vẫn có thể đổ khuôn và tạo loại phô mai này trở lại..

    Năm 2016 Nhà kinh doanh Mỹ – Canada James Craft đã đăng ký một bằng sáng chế sản xuất loại phô mai ‘mới’ này tại Hoa Kỳ..

                      (Xin đọc thêm về Processed Cheese trong phần Phụ lục cuối bài)

  Theo  Dumont’s Lexicon of Cheese thì La Vache Qui Rit là loại một trong những nhãn hiệu đầu tiên của ‘processed cheese’ vào giai đoạn sơ khai và là nhãn hiệu thành công nhất, có hương vị pha trộn độc đáo riêng biệt..

  Phô mai ‘La Vache Qui Rit ( nguyên thủy)’ được sản xuất bằng cách pha trộn nhiều ‘phó sản của các sản phẩm tử sữa đã tiệt trùng hay từ sữa tươi cùng các phần vụn, thừa bị loại từ các xưởng làm các loại phô mai truyền thống như emmental, comté, gouda, cheddar, pha trộn thêm sữa đã loại kem, bơ, phô mai khác, protein từ sữa, các muối polyphosphates.. Tất cả được trộn đều trong máy (xem Quy trình sản xuất).

   Những người Yêu Phô mai và Dân chuyên thưởng thức Phô mai, biết phân biệt từng loại phô mai ‘truyền thống (như Dân nếm rượu nho) chê La Vache Qui Rit ,, phê phán : ‘not even really cheese !”.. nhưng sau đó Con Bò đã .. cười lại họ, khi Bò chinh phục thế giới..thích phô-mai!

La Vache qui rit : Tendrebon

* Quy trình sản xuất :

   Quy trình này được mô tả tại Nhà máy Lons – le – Saunier (Jura)

Nhà máy này là cái ‘nôi’ của Con Bò cười, xây dựng từ 1926, sử dụng gần 500 công nhân, sản xuất mỗi năm 1, 3  ngàn tấn phô mai, trong đó 50% dành cho nhu cầu nội địa (34% xuất cảng ra các nước Âu châu chung quanh).

  Remy Manera Giám đốc điều hành sản xuất của Công ty phô mai Bel cho biết (2011)

Nous avons deux usines qui produisent de la Vache Qui Rit en France, ainsi qu’une usine en Espagne et une autre en Pologne. Et nous allons très prochainement démarrer la production en Iran et VietNam..”

  Với một công thức chế biến tương đối ổn định. Con bò Cười (VQR), tại Pháp được chế tạo từ  nhiều phô mai khác nhau pha trộn thành bánh nhão (pate) và ép trở lại (các loại phô mai thường dùng như emmental, gouda, edam..) thêm bơ, sữa bột, các muối polyphosphate và dùng acid citric để điều chỉnh vị chua..

    Các nguyên liệu để làm VQR theo từng mẻ, được đặt trên hệ thống cân điện tử (mỗi ngày nhà máy sản xuất chừng 15 mẻ, và sẽ cho ra lò chừng 40 tấn phô mai dùng trong nước Pháp..

Sau khi cân-đo, nguyên liệu được chuyển sang hệ thống nghiền – trộn ở nhiệt độ mát. (Nhà máy tại đây, có 4 dây chuyền cùng sản xuất : một dành cho VQR, 3 còn lại cho các sản phẩm của Công Ty Bel như Kiri, Apericubes và Pick & Croq cùng Kiri gouter..

    Tại một cơ xưởng khác, công nhân có nhiệm vụ pha trộn các thành phần dạng bột như casein sữa bột, acid citric, muối.. Các nguyên liệu sẽ được chuyển vào hệ thống trộn qua một dây chuyển vận kín và tự động. “il faut trente minutes pour faire une recette” !. Các loại muối tạo nhũ như phosphate được thêm vào để tạo một khối nhão  ổn định và thuần nhất (homogene).

   30 phút sau đó : Công đoạn tiếp theo là khử trùng bằng  phương pháp UHT ở nhiệt độ 145 độ C, trong 3 – 6 giây để khử các vi khuẩn gây hại..

  Khối nhão khử trùng được làm nguội và loại bớt creme; creme giúp tạo độ nhày (viscosité) theo các tiêu chuẩn muốn của dạng phô mai thành phẩm.

   20 đến 25 phút sau..Thành phẩm được sửa soạn đóng gói, trong điều kiện vô trùng và ở 72 độ C,  phòng ngừa mọi sự nhiễm khuẩn..

   Hệ thống đóng gói hoàn toàn tự động :

   Cuộn giấy nhôm có tráng (laqué) .. là những tờ nhôm thật mỏng chỉ dày 12 microns  (một cuộn giấy nhôm này giá chửng 1000 Euros).. Giấy nhôm được máy cắt tự động, đặt vào khuôn hình tam giác và phô mai lỏng, ấm dược đổ vào khuôn.. Độ nóng của phô mai cũng giúp diệt luôn các vi khuẩn (nếu có bên trong giấy nhôm).

    Rồi sau đó là các công đoạn gói miếng phô mai tam giác, vào hộp giấy.. đều được tự động hóa.

 * Các dạng khác cùng nhãn Con Bò cười :

Ngoài dạng miếng tam giác truyền thống, phô mai Con Bò Cười còn được trình bày dưới một số dạng khác nhau hình vuông hay chữ nhật; rồi trong ống tubes, trong hũ.. và tất cả đều là.. Bò Cười.

– Laughing Cow Dip & Crunch (Tại Pháp là Piq & Croq), có lúc mang tên Cheez Dippers, loại ăn chơi (snack) gồm các que bánh mì và phô mai dạng quệt được.. có 4 vị khác nhau như nguyên thủy, nhẹ, hazelnut và pizza..

– Laughing Cow, khối chữ nhật.. đủ cứng để dùng dao sắt lát..

Ma P’tite Vache Qui Rit phô mai đựng trong cốc chứa bằng giấy (pod) có thể xúc ăn bằng muỗng dành cho trẻ em..

Toastinette : phô mai miếng vuông, bọc riêng plastic giống kiểu Kraft Singles.

– Khối vuông nhỏ, vừa miếng cắn nhiều mùi và vị khác nhau dành làm món khai vị, khi uống rượu; khi party.. Nhiều nơi tại Âu châu gọi là Cheez & Fun ; Snack Bites.. Tại Pháp, Belgique, Hòa Lan  là Apericube; Canada là PartyCubes; Mini Cubes (Úc, New Zealand) ; Belcube tại Nhật và Nam Hàn..

* Thành phần :

   Thành phần VQR được thay đổi tùy nơi sản xuất cho phù hợp với khẩu vị của người địa phương : công thức La Vache Qui Rit (fabriqué en France) khác với The Laughing Cow Mỹ, khác Lachende Kuh Đức và khác La Vaca que rié..Tây ban Nha.

    Một câu hỏi được đặt ra với phô mai VQR : ‘Is it really cheese’, well, câu trả lời là technically yes! Yes, khi dùng ‘về phương diện kỹ thuật’ (xin xem giải thích về processed cheese) Trên nhãn của ‘hộp 8 miếng ‘The Laughing Cow’ made in USA có ghi Made with REAL CHEESE, chính xác vì trong VQR có trên 50% là cheese và những cheese này là cheese thật dùng để pha trộn tạo.. phô mai Con Bò Cười:

   Các loại phô mai trong VQR có thể gồm (thay đổi tùy theo VQR tại địa phương) :

   – Comté : loại phô mai cứng, xuất xứ từ vùng nuôi bò Comté, Jura (Pháp), theo kỹ thuật truyền thống từ trên 1000 năm, và được Chính phủ Pháp dành cho quy chế Appellation Contrôlée..

   – Emmental (Emmentaler) : Phô mai cứng gốc Thụy Sĩ tại Berne từ 1542, Emmentaler là tên đặt cho Emmental sản xuất tại Đức.

   – Gouda : Phô mai xắt (sliced cheese), gốc Hòa Lan, từ làng Gouda gần Rotterdam. Phô mai truyền thống từ thời Trung cổ; phân hạng theo thời gian ủ.

   – Cheddar : Sliced cheese, gốc Anh, thông dụng tại Anh-Mỹ, xuất xứ từ Somerset, Anh, theo phương pháp truyền thống từ thế kỷ 16 và được công nghiệp hóa từ thế kỷ 19, có nhiều dạng từ cổ điển đến cải biến thêm gia vị và hương thảo..

Maison de la Vache qui rit à LONS LE SAUNIER, dans le Jura

Jura – Le fabriquant de “La vache qui rit”

La Vache qui rit-Kiri | Bel Maroc invite dans son usine de Tanger – Maroc

* Công thức và Dinh dưỡng :

  Do được sản xuất tại nhiều nơi trên thế giới nên công thức (và số liệu về dinh dưỡng) có những thay đổi về phụ gia, và cả loại phô mai căn bản,  tùy khẩu vị địa phương..

Vài công thức ‘tiêu biểu’ :

– La Vache Qui Rit (Thụy sĩ) :

   Lait écrémé réhydratée; fromages; beurre; sels de fonte: E452, E341, E330, E450; proteines de lait

  VQR (Bahrain, bán tại thị trường Arab, Ấn độ) :

   Rehydrated skimmed cow’s milk; cow’s milk fat; cheese (cow’s milk, salt, lactic acid bacteria, microbial rennet); cow’s milk proteins; emulsifying salts E452. E341, E450, E330) salt, zinc gluconate, ferric pyrophosphate; vitamin B12; vitamin D.

 The Laughing Cow (USA) (Creamy Light):

   Cheddar semisoft and swiss cheese (pasteurized milk and part-skim milk, cultures, salt enzymes); whey, Milk protein concentrate; water; Skim milk; Sodium polyphosphate; Tricalcium phosphate; Salt; Citric acid.

 Dinh dưỡng :

VQR (Anh) theo Nutrigenix) : 1 miếng 16.7 g, cung cấp 36 calories; 2.9 gram chất béo (saturated 1.9g ) Carbohydrate  0.8 g; Protein 1.8 g; Muối 0.28 g; Calcium 84 mg.

VQR (Thụy sĩ ) tính theo 100 gram: cung cấp 237 calories; Chất béo 18.5g (bão hòa 12.5g); Carbohydrates 6.5g; Protein (11.5g.

Laughing Cow (USA) : Miếng 21g cung cấp 30 calories; Chất béo tổng cộng 1.5 g ( bão hòa 1g) ; Carbohydrates 1g; Protein 2g; Sodium 180mg; Cholesterol 5mg..

  Viên phô mai và calories

* La Vache Qui rit trên Thế Giới :

    Con bò cười được sản xuất tại nhiều Nhà máy trên khắp Thế giới  như

Anh (1926); Đan Mạch (1953); Tây Ban Nha (1957); Mỹ (1970); Tangier (Maroc) (1974); Syria (2005); Canada (2007); Ai cập (2007); Bahrain (2014); Viêt Nam (2017).

La Vache La Vache Mais Cest Nul GIF - La Vache La Vache Mais Cest Nul Cest  Nul - Discover & Share GIFs

 La vaca que rie

– La Vache qui Rit Canada :

   Năm 2007, Tổ hợp Chế tạo phô mai Bel quyết định chuyển việc sản xuất ‘Con bò cười” sang Canada, Canada đã nhập cảng thành phẩm  từ 1956.

   Và cũng từ 2007, La Vache Qui Rit / Canada đã được sản xuất tại Nhà máy chế tạo phô mai Bergeron, tại Saint Nicolas chịu trách nhiệm cho thị trường ‘Con Bò’ trên toàn cõi Canada.. Sản lượng đã tăng gấp 4 lần, sau 10 năm hoạt động. Số lượng tiêu thụ tại Canada trong 10 năm, tổng cộng lên đến 10 tỷ.. miếng tam giác.. và dùng 100% phô mai Canada trong công thức.

    Laughing Cow Canada còn ‘tự’ tạo thêm các nhãn riêng: Laughing Cow Mix như Laughing  Cow Mix ‘Chickpea’;  ‘Red Bean.. chỉ có tại Canada..

Image en ligne

La Vache qui rit® Mix Haricots rouges

   Xưởng làm VQR tại Saint Nicolas, hoạt động 17 giờ mỗi ngày và 5 ngày mợi tuần sản xuất mỗi ngày 9 tấn phô mai (VQR cùng các sản phẩm phụ).

– The Laughing Cow USA :

Vache Qui Rit GIFs - Get the best GIF on GIPHY

  Tổ hợp phô mai Bel đến với thị trường Mỹ khi mua Xưởng làm phô mai Avalon Cheese Plant tại Leitchfield, Kentucky năm 1970 và Xưởng đổi tên thành Bel cheese, sản xuất phô mai cheddar trong thùng gỗ (như thùng rượu).. Xưởng Leitchfield, KY bắt đầu sản xuất phô mai Laughing Cow vào 1974.. Đến 2022, công suất Nhà máy lên đến 400 triệu miếng ‘Con Bò’/năm.

  Năm 2006, Bel Brand USA di chuyển Trụ sở chính về Elk Grove Village, Illinois và đến 2011 về Trung tâm Chicago.

   Từ dạng nguyên thủy ban đầu (original), Con Bò cười Mỹ tạo thêm 3 loại phô mai ‘con Bò’ mới có vị lạ hơn nhằm vào giới thích cheese kiểu Mexico: Blue cheese, Queso Fresco & Chipotle; Sun-Dried Tomato & Basil.. Để dành cho người thích ‘quệt’ phô mai  (spreadable) : ‘Con Bò cười’ biến dạng từ miếng tam giác thành ‘Boursin Gourmet Spreadable Cheese.’ và rồi sau đó nhiều nhãn hiệu đa dạng khác.. Riêng Laughing Cow USA có 8 dạng ‘biến tấu’  như Snack on the Go (phô mai trong cốc giấy.. chấm bánh mì thanh nhỏ), The Laughing Cow Blends ..

   Công ty Bel USA tiếp tục phát triển, mở thêm các nhà máy sản xuất tại nhiều nơi như Brookings, South Dakota (2012)..

– Con Bò Cười Việt Nam:

Con bò cười VN

Tập đoàn Bel group đã mở Nhà máy sản xuất La Vache Qui Rit, dùng tên Việt là Con Bò cười tại VN.. Nhà máy khởi công tại Bình Dương từ tháng 7, 2015 vốn đầu tư 17 triệu USD, sử dụng 120 công nhân, nhằm phục vụ cho thị trường Đông Nam Á (gồm Philippines, Singapore, Campuchia, Thái Lan và sau đó là Indonesia. Năng xuất dự trù sẽ lên đến 3 triệu miếng ‘Bò cười’ mỗi tuần. Nguyên liệu được nhập từ Pháp. Mỹ và NewZealand. Vị được thay đổi theo khẩu vị người địa phương. Hiện nay nhãn Con bò cười chiếm đến 85% thị trường tiêu thụ phô mai tại VN.

  Việt Nam hiện có phô mai Vinamilk cũng dùng dạng miếng tam giác, 8 miếng trong hộp giấy tròn theo quy cách của Con bò cười..

2017 – Nhà máy sản xuất phô mai Bel Việt Nam – Bình Dương

Nhà máy Phô Mai Con Bò Cười – Công Ty TNHH BEL VIỆT NAM

*  Con Bò cười : Nghệ thuật quảng cáo và .. hàng nhái ?

   Với giới Quảng cáo và sau này giới Tiếp Thị thì La Vache Qui Rit được xem là mẫu mực hàng đầu..Từ một loại phô mai vô danh tại một Thành phố ‘tỉnh lẻ’ nước Pháp. VQR đã chinh phục được thế giới! Hình ảnh Con Bò mào đỏ, cười nhe răng, tai mang tòn teng, mỗi tai một hộp phô mai đã đi vào lòng trẻ em và cả người lớn khắp năm châu. Nhìn hình Bò cười gây liền một ấn tượng vui tươi.. “la joie de vivre’, yêu đời..

   Năm 1921 khi Leon Bel tìm một nhãn, đặt tên cho sản phẩm phô mai đun chảy.pha trộn. ông đã nhớ đến Hoạ sĩ Benjamin Rabier, tác giả của các chữ “Wachkyrie”  ghi sâu trong ký ức..Walkyrie đưa đến Vache kiri. Chú bò là hình ảnh và bà Bel muốn có  một nàng bò cái để thu hút giới phụ nữ nên đề nghị cho Nàng đeo bông tai.. Mẫu thảo đầu là một Nàng bò cái màu đỏ đang cười.. Sau nhiều sửa chữa,  nhãn hiệu được hình thành như ngày nay..

    Cách đóng gói cũng trải qua nhiều giai đoạn cải biến, kể cả sợi chỉ đỏ quanh hộp giấy tròn, giúp dễ mở..

   Leon Bel có lẽ là một trong những doanh nhân có sáng kiến về Tiếp thị (Marketing) , nghĩ đến quảng cáo tên sản phẩm, in trên các dụng cụ học sinh (giấy thấm, giấy bọc vở. .và các con bò cười màu đỏ thu nhỏ (mascottes) phát tặng khách hàng trong các dịp Lễ lớn, Thi đấu thể thao (La Vache Qui Rit in trên áo các tay đua Vòng Nước Pháp từ 1933). VQR, ngay từ 1950 đã có mặt trên các phim quảng cáo tại Pháp, 1968 trên các Chương trình Truyền Hình.. 

    Giới truyền thông, phim ảnh cũng tìm được ‘cảm hứng’ từ nhãn VQR:

   – Phim hoạt họa “The Casting” (1985) đưa hình ảnh Bò cười đi khắp thế giới..

     ” một bé  khi gặp ‘người anh hùng của mình’ đã tặng ông này.. một hộp VQR !”

  – 2021, VQR tổ chức một thi trên TV và Internet với chủ đề: Mời giải đáp câu hỏi: “Tại sao con Bò lại cười ?”.. hàng triệu người tham dự..

  Nhiều ban nhạc đã dùng tên La Vache Qui Rit ..; nhiều cuộc thi dành cho trẻ em, sách cho trẻ đọc đã dùng VQR để các bé thích thú tham dự..

   Con Bò có điên không? Dĩ nhiên là không vì chinh phục được cả trăm triệu người.

* Hàng.. nhái ?

   Thành công của VQR, dĩ nhiên gây ra những cạnh tranh thương mại: dùng ‘tên’ gần tương tự, hình con bò khác hơn và màu sắc thay đổi.., hình thức đóng gói..

Nhiều Công Ty sản xuất phô mai tại Pháp đã thay đổi ‘slogan’ (tên gọi) như:

   – “La Vache Sérieuse” kèm slogan “Le rire est propre de l’homme! Le sérieux celui de vache!” (Chỉ Người mới biết cười; Bò nghiêm hơn?).. Cách quảng cáo này bị Tòa Án Pháp.. cấm vào năm 1959 !

    Hình cũng Con Bò : Phô mai của Công ty Reny Picot :  

Con bò xanh blue..

                                     Con Bò Xanh.. da trời và cưới ‘méo’ không tươi ?

Phụ lục :  Processed Cheese :

    Về phương diện kỹ thuật, processed cheese có nhiều lợi điểm hơn các phô mai truyền thống, thời gian tồn tại để chưng – bán (shelf-life) lâu hơn, khi đun nấu khó tan chảy hơn, dạng thuần nhất và có thể sản xuất những khối lượng lớn, đồng thời giá thành thấp hơn (phô mai truyền thống cần những điều kiện riêng không thể thay đổi trong quá trình chế tạo như thời gian ủ chín để tạo mùi-vị).

   Việc sử dụng các chất tạo nhũ (emulsifiers) giúp ‘processed cheese’ có thể nóng chảy mà vẫn giữ nguyên dạng (melted without separating) trong khi đun – nấu: Khi dùng nhiệt đun (kéo dài) các phô mai truyền thống như cheddar và mozzarella, bị phân ly thành những khối gel vón cục, pha trộn với chất béo lỏng. Các emulsifier (như sodium phosphate, potassium phosphate, tartrate hay citrate) làm giảm khuynh hướng tụ lại với nhau (coalesce) và nổi lên mặt của các hạt rất nhỏ chất béo trong phô mai..

   Processed cheese không bị phân cắt khi đun chảy, nên dễ sử dụng trong nhiều món ăn dùng phô mai, giữ được nguyên dạng miếng phô mai như cheeseburger, hamburger, grilled cheese sandwiches.. khi để nóng..

  Processed cheese được bán dạng khối (bloc), đóng gói sắt lát mỏng và lát sắt được ngăn bằng giấy sáp để dễ tách từng miếng.. Tại Anh, kiểu bọc từng miếng được gọi là ‘slices’.

  Tại Mỹ, ngay từ 1016, Ông James Kraft đã nộp bản quyền sáng chế (patent) cho cách làm processed cheese và Công ty Kraft Foods Inc đã sản xuất những sản phẩm đầu tiên tại Mỹ từ 1950. và sau đó đến 1956, kiểu  lát mỏng processed cheese, bọc riêng từng lát được Clearfield Cheese Co cho ra đời.

   Processed cheese thông dụng tại Mỹ, còn gọi là ‘American Cheese’, hiện có nhiều Công ty sản xuất, quan trọng nhất là Kraft và Borden, màu vàng hay trắng đục, vị dịu và dạng tương đối mềm vừa dễ đun chảy, thường được chế tạo bằng pha trộn các loại phô mai như colby, cheddar.. Loại processed cheese mới, ‘sáng chế của Mỹ ‘ Provel pizza cheese lại dùng các phô mai cheddar, swiss và provolone.. dành làm pizza.

   Luật Thực phẩm Mỹ, giới hạn việc cho phép gọi là ‘cheese’ với nhiều điều khoản đôi khi khá rắc rối:

– “Pasteurized process cheese food” khác với “Pasteurized processed cheese spread” ?

Luật FDA Title 21, Section 133 ghi

  Pasteurized processed cheese có thể chế tạo từ một loại cheese (duy nhất) hay  pha trộn nhiều loại phô – mai; có thể thêm Cream, chất béo từ sữa, nước, muối, màu thực phẩm và gia vị..:

– Pasteurized process cheese: pha trộn nhiều cheese (hay chỉ dùng một loại) nhưng không được xài cream cheese và cottage cheese… Thành phẩm sau cùng độ ẩm không được quá 41% và lượng chất béo không được kém 49%.

– Pasteurized process cheese food: như loại trên về thành phần ít nhất 51%, pha trộn thêm một trong các chế phẩm từ sữa như sữa lỏng, sữa váng và chất khác.. Thành phẩm dạng cứng sau cùng phải có độ ẩm ít hơn 4%và hàm lượng chất béo hơn 23%.

– Pasteurized process cheese spread : Dạng thành phẩm phải mềm đủ nhão, quệt được khi ở 21 độ C (70 độ F). Độ ẩm từ 44 – 60%, chất béo phải hơn 20%.

                                     Mặt sau của Hộp Phô mai The Laughing Cow USA

                                                                      Trần Minh Quân 8/2022

Nguồn: Cảm ơn Mr. TL chuyển

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s